Saturday, July 17, 2010

NA AKT WESELNY 15

OBJAŚNIENIA


w 03: W. Ks. Lit. – Wielkiego Księstwa Litewskiego;

w 03: Roman Ignacy Franciszek Potocki (1750 - 1809) – publicysta i pisarz, członek masonerii, polityk i działacz patriotyczny. Syn Eustachego Potockiego, cześnika wielkiego koronnego, marszałka sejmu, generała artylerii litewskiej, który, jako republikanin należał do przeciwników Familii. Ignacy uczył się w Collegium Nobilium, następnie postanowił wstąpić do stanu duchownego. Studiował przez pewien czas w Rzymie, ale zrezygnował z pierwotnego planu i wyjechał do Francji. W 1771 roku wrócił do kraju i rok później pojął za żonę Elżbietę Lubomirską. Potocki początkowo był przeciwnikiem Stanisława Augusta Poniatowskiego i spiskował przeciwko niemu, ale później współtworzył z nim, mimo pewnych niezgodności poglądów, Konstytucję 3 Maja. W latach 1778-1780 pełnił funkcję marszałka Rady Nieustającej, w latach 1791-1794 był marszałkiem wielkim litewskim, od 1773 działał w Komisji Edukacji Narodowej, a w latach 1775-1792 przewodniczył Towarzystwu do Ksiąg Elementarnych. Jako zwolennik przymierza z Prusami przyczynił się do zawarcia niekorzystnego dla Polski układu w 1790 roku. Po zwycięstwie Targowicy wyemigrował do Drezna. Przygotowywał Insurekcję i brał w niej udział jako przywódca stronnictwa umiarkowanego. Po powstaniu dostał się do niewoli rosyjskiej, ale został zwolniony w przez cara w 1996 r. Pod koniec życia zamieszkał w Klementowicach i zajął się pracą historyczną i literacką. Do działalności politycznej wrócił jeszcze tuż przed śmiercią w 1809 roku;

w 04: Elżbieta Lubomirska (ok. 1760 - 1783) – córka Elżbiety z Czartoryskich Lubomirskiej i Stanisława, marszałka wielkiego koronnego od 1776. Elżbieta wyszła za mąż bardzo młodo, w wieku około 18 lat urodziła córkę i pięć lat później zmarła;

w 9/10: twojego podle / Stoi boku – stoi przy twoim boku;

w 10, 49: źrzodło – źródło;

w 11: syn skrzydlaty – tu Eros, Amor lub Kupidyn – często utożsamiane ze sobą bóstwa greckie i rzymskie, które w literaturze stanowią symbol pożądania i miłości;

w 12: pieszczona macierz – tu Afrodyta, bogini grecka opiekująca się małżeństwami, zapewniająca miłosne porozumienie małżonków i niosąca im płodność;

w 13: rówiennica – rówieśnica, czyli taka, która jest drugiej równa co do wieku, stanu;

w 15: z wiecznej niebios rady – według wiecznej woli niebios;

w 17: wrzkomo (wrzekomo) – rzekomo;

w 19: niewolą swoję – swoją niewolę;

w 21: zawarszy – zawarłszy;

w 22: ochłoda – uciecha, ukontentowanie;

w 23, 63, 89,109, 143: Postępuj w dobrą chwilę – niech ci się dobrze wiedzie;

w 38: rzeka z niebotycznych pieluszek ulana – rzeka zrodzona w niebie, czyli stworzona zgodnie z Wolą Boską;

w 24: obłędny – a: zostający w błędzie; z kontekstu wynika znaczenie: odległy w czasie, dawny

Juno – Junona, królowa nieba i bogów, żona Jowisza, uosobienie matrony rzymskiej – idealnej żony i matki, opiekunka związków małżeńskich;

w 25: płonne – bezowocne;

No comments:

Post a Comment