Saturday, July 17, 2010

NA AKT WESELNY 16

bajeczny – mitologiczny;

sny płonne greckich wieszczków – bezowocne przepowiednie greckich wieszczów;

w 28: pochodnią – forma biernika, dzisiaj: „pochodnię”;
w 32:płochość – tu: niestatek, nieostrożność;

w 41: siedlina (siadło) – gniazdo;

w 53/54: wiecznej upominkiem sprawy / Bok swój o bok zatoczył złocistej Srzeniawy – spotkanie żony to dla niego prezent od losu;
w 54: Srzeniawa (Szreniawa) – herb rodu Lubomirskich z koroną i pióropuszem;
w 60: nieprzeskoczny – tu: niemożliwy do uniknięcia;

w 65: ludzie – archaiczna forma biernika, ludzie;

to ciebie krwią dotyka – to jest z tobą związane więzami krwi, należy do Twojej rodziny;

w 70: babka, skąd ma pierwsze płeć niewieścia wzory/wiary i pobożności – Teresa z Mniszków Lubomirska (1700-1746), hrabina Zofia z Sieniawskich Czartoryska (1699-1771) lub Konstancja Podberezka (1680-1730), konkretna osoba jest trudna do ustalenia ze względu na przesadność dworskich pochwał, powodujących nieścisłość w określeniu rzeczywistych cech wymienianych osób;

w 71: ociec kochany - Stanisław Lubomirski (1720-1783) odziedziczył po ojcu szczupłą fortunę, którą znacznie powiększył dzięki swoim protektorom Czartoryskim i własnemu sprytowi. Zawsze wierny familii, poślubił w 1752 roku córkę Augusta, Izabellę Czartoryską. W czasie konfederacji barskiej wraz z Czartoryskimi sprzeciwiał się wezwaniu wojsk rosyjskich przeciw konfederatom i stał na stanowisku, że bierny opór pozwoli wymusić na Rosji daleko idące ustępstwa. Zmarł jako posiadacz łańcuckiego, wiśnickiego, konstantynowskiego, kuźmińskiego, gruszczyńskiego, oraz królewszczyzn: starostwa wiślickiego, lubocheńskiego i Wiśniowczyka; lub Eustachy Potocki (zm.1768 r.) cześnik wielki koronny, marszałek sejmu, generał artylerii litewskiej.
w 73/74: urodą zacna – o wiele wartej, wspaniałej urodzie;

w 73/74: matka z miłym sercem, nauką, urodą / Zacna – najprawdopodobniej chodzi o Elżbietę z Czartoryskich Lubomirską, która rzeczywiście była wykształconą, bywałą w świecie kobietą, słynącą z niegasnącej urody. Obdarzenie jej przymiotem „miłego serca” jest jednak zdecydowanie czysto dworskim komplementem niemającym zbyt wiele wspólnego z rzeczywistością, ponieważ matka panny młodej słynęła z trudnego, despotycznego charakteru, a ponadto nie znosiła swoich trzech najstarszych córek;

w 74: równe ciotki – ciotkami państwa młodych z obu stron były znane arystokratki, min. Anna żona Wacława Rzewuskiego, Anna Karolina Dąbska, hrabina Katarzyna Kossakowska, Pelagia Potocka;

w 75: zgodni wujowie – jednacy, odpowiedni; np. Adam Kazimierz Czartoryski (1734-1823), który wraz z żoną Izabellą stworzył w Puławach centrum polityczno-kulturalne oraz ufundował pismo „Monitor” w 1765 r.;

w 77: wielkie domy – wielkie rody Lubomirskich (z Czartoryskimi) i Potockich;

No comments:

Post a Comment