Saturday, July 17, 2010

NA AKT WESELNY 18

Frasowliwy o swojej wychowanki doli – pełen troski o los wychowanki;

w 154: sfornie – zgodnie;

w 155: z domu Eleonory – najprawdopodobniej chodzi o Elżbietę (Izabellę) z Czartoryskich Lubomirską(1736 - 1816) (patrz objaśnienie do w 73/74), matkę panny młodej, ważną postać w ówczesnym świecie polityki i kultury. Córka Augusta Czartoryskiego, jako dziecko zaprzyjaźniona z kuzynem Stanisławem Poniatowskim, później nawet zamierzała wyjść za niego za mąż, ale ojciec sprzeciwił się temu i w 1753 roku zmusił ją do małżeństwa ze Stanisławem Lubomirskim, jednym ze swoich stronników. Wydając Elżbietę za uboższego krewnego, August Czartoryski zachował pełną kontrolę nad córką. Elżbieta była zawsze niechętna temu małżeństwu, ale wspierała karierę polityczną męża. Twardo broniła również interesów ojca, ostro krytykując jego wrogów politycznych, a nawet intrygując przeciw królowi. Wciąż zaprzyjaźniona z Poniatowskim była jego główną powiernicą podczas romansu z Katarzyną Wielką. W 1759 roku udała się wraz z mężem w długą podróż, gdzie zabiegała o przychylność Austrii i Francji dla Familii oraz nabrała poloru światowej damy. Jako pierwsza dama rokoka, zbudowała sobie podmiejską rezydencję w dzisiejszym Mokotowie, zainspirowała budowę Teatru Narodowego w Warszawie i napisała książkę Pielgrzym w Dobromilu, czyli nauki wiejskie – popularny wykład historii Polski. Pośredniczyła w negocjacjach podczas konfliktu między Czartoryskimi a królem, ale znacznie straciła względy Poniatowskiego na rzecz niecierpianej przez siebie bratowej, Izabelli z Flemingów Czartoryskiej. Po chwilowym ochłodzeniu stosunków król i Izabella znowu zapewniali się wzajemnie o wiernej przyjaźni. Lubomirska Po śmierci ojca i męża stała się właścicielką lub dożywotnią dzierżawczynią pokaźnych dóbr. Uzależniła od siebie finansowo mężów trzech najstarszych córek: Ignacego (opisywanego w sielance) i Stanisława Potockich oraz Seweryna Rzewuskiego, płacąc im zamiast obiecanych posagów, po 8 procent, czyli 24 tys. zł. rocznie;

z dziadowskiego łona – potomek Augusta Czartoryskiego, stojącego wówczas na czele Familii.

No comments:

Post a Comment