Saturday, July 17, 2010

NA AKT WESELNY

Adam Naruszewicz, Sielanka II, NA AKT WESELNY – opracowanie edytorskie.


WSTĘP


Opisywany w sielance ślub odbył się 27 grudnia 1772 roku#. Elżbieta Lubomirska z Ignacym Potockim pobrali się głównie ze względów politycznych – ich małżeństwo miało ukoronować przymierze antykrólewskie między, zwaśnionymi do tej pory, rodami Potockich i Czartoryskich (ojciec panny młodej, Stanisław Lubomirski był klientem Familii i wiernie wspierał działanie głowy rodu, a swojego teścia, Augusta Czartoryskiego)#. Adam Naruszewicz, gość obiadów czwartkowych, korzystający zarówno z mecenatu króla, jak i familii, musiał się znaleźć w dość dwuznacznej sytuacji, kiedy podjął się napisać epitalamium na cześć małżeństwa zawiązującego sojusz antykrólewski.

Sielanka ukazała się w grudniu 1771 roku# jako druczek ulotny oraz w „Zabawach Przyjemnych i Pożytecznych” (rok 1772, t.6, cz.2). Nawiązywała do tradycji Szymonowica# i Gessnera#. Poeta zawarł w niej wszystkie konwencjonalne elementy epitalamium, czyli pieśni na cześć nowożeńców#: podniosły ton, przywołanie postaci mitologicznych#, pochwałę zacnych przodków# (której zresztą wymagał od niego związek z rodziną), przymiotów samych małżonków# oraz życzenia szczęścia i licznego potomstwa#. Podział na zwrotki, (oznaczony wcięciem w wydaniu Bohomolca, a odstępem między wersami w „Zabawach”) miał nadać utworowi formę pieśni# .

Autor podkreślał też znaczenie mariażu dla zgody narodowej# omijając tym samym subtelnie kwestię przymierza przeciw władcy. Stanisława Augusta Poniatowskiego demonstracyjnie nie zaproszono na wesele, dlatego Naruszewicz nie wymienia go wśród szacownych gości, ale wspomina imię króla, jako „ozdobę czoła rodu” (Poniatowski był kuzynem Izabeli Czartoryskiej – matki panny młodej).

No comments:

Post a Comment